
Bu Bir Roman Değildir ve Diğer Romanlar
Yazar: David Markson
Çevirmen: Suat Kemal Angı
Editör: Berk Çetin
Yayınevi: Jaguar Kitap
ISBN: 9786257027502 · 536 sayfa · Türkçe · Karton kapak · Yayın: 2024
Fiyat: ₺340,00 – Tedarik edilecek
Kitap hakkında
Daha önce Wittgenstein’ın Metresi adlı romanını yayımladığımız David Markson'ın, onu benzersiz kılan tarzının toplandığı üç romanı bir arada: Bu Bir Roman Değildir, Ufuk Noktası, Son Roman.
Marksonvari tarzın zirvesi sayılan bu üç roman Suat Kemal Angı'nın çevirisiyle...
Yazar şeytana uyup yazmayı bırakmaya dünden razıdır.
Yazar hikâyeler uydurmaktan ölesiye yorulmuştur.
Bu sabah çöpçülerin çöp boşalttığı yere yürüdüm.
Tanrım, çok güzeldi.
Diye yazıyor, bir van Gogh mektubunda.
Yazar karakterler icat etmekten de aynı ölçüde yorulmuştur.
Yazar, hiçbir şekilde hikâye anlatmayan bir roman kurmak istiyor.
Ve kahramanı olmayan. Bir tane bile.
Konusu olmasın. Kahramanı olmasın.
Yine de okuru ayartıp sayfaları çevirmeye ikna etsin.
Ama ben Mösyö Stendhal’i yakından tanıyordum, onun gibi ciddiyetsiz birinin başyapıtlar yazabileceğine beni asla ikna edemezsiniz.
Dedi Sainte-Beuve.
Durağan olsun, Yazar’ın istediği bu.
Yani olaylar dizisi olmasın.
Yani, belli bir zaman akışı olmasın.
Ama yine de bir yere varsın.
Aslında bir başlangıcı, ortası ve sonu olsun.
Hüzünlü bir notla bitse bile.
Als ick kan.
Bu kitabı neden yayımladık?
David Markson yazarlık yaşamına her romancı gibi “geleneksel” romanlar yazarak başlamıştır. Ama muhtemelen, daha önce yayımladığımız Wittgenstein’ın Metresi romanını yazdığı sırada -ister istemez- ilginç bir anlatım tekniğine ulaştığını fark etmiş olmalı ki, bu tekniği çok daha ileri bir noktaya taşıması gerektiğini düşünerek bambaşka bir yola girer ve bulduğu bu yeni tarzda art arda romanlar yazar.
Yüzlerce bir veya birkaç cümlelik “not”tan oluşur bu romanlar. Ancak bu notlar yazarın hayal dünyasından çıkan ya da bir olaya dair tutulmuş notlar değildir. Yazarların, şairlerin, ressamların, filozofların, tarihi kişiliklerin yaşamlarına; bu kişilerin eserlerine dair ansiklopedik olmanın ötesinde ilginç notlar, anekdotlar, kaynağı belirtilmeyen -ama hayali de olmayan- alıntılardır bunlar. Yazarın akıl almaz birikiminin ürünleridir. Bir anlamda insanlığın entelektüel bir sergisini kurar yazar. Bu notların, yazdıklarının gerçeklikleri, yani yalan dolan, uydurma, kurgu vb. olmaması; bilgisayar bile kullanmadan bunları yapması insana çılgınca geliyor. (Kitabı okuyan Kurt Vonnegut “David, akli durumundan endişe ediyorum,” der.)
Yazar notlarını düzenlerken belli bir ilişki gözetir. Sıralamanın bir mantığı, düzeni, matematiği hatta simetrisi vardır; notların aralarına da kendine ve denediği şeye dair notlar iliştirir -ki bunlar da romanların öyküsünü oluşturur. Her bir romanın yapısı benzer ama içeriği farklıdır ve Son Roman’la birlikte her şey bir sona ulaşır ─aklımıza Don Delillo’nun düsturu, her kurgu ölüme doğru akar‘ı getirecek şekilde. (2007 yılında yayımladığı Son Roman gerçekten de son romanıdır. 2010 yılında ölene kadar sözünü tutmuş ve bir daha da yazmamıştır.)
Bulduğu ve geliştirdiği teknik öyle özgündür ki, bu tarzda yazmak isteyen ister istemez artık Markson’ı taklit etmiş olacaktır. (Belki de bu yüzden zaten yazan da neredeyse çıkmadı).
Cemil Meriç’ten ödünç ifadeyle söylersek: Markson, kendi semasındaki tek yıldız.
Yapay zekâ özeti
David Markson'un üç romanını bir araya getiren bu kitap, yazma eyleminin yoruculuğu ve roman biçiminin sınırlarını sorgulamaya odaklanır. Markson, geleneksel anlatı öğelerinden (olay, karakter, zaman akışı) arınmış, kısa ve ayrı cümlelerden oluşan deneysel bir yapı kullanarak, sanat, edebiyat ve felsefe tarihinden alıntılar ve gerçeklerle dolu metinler yaratır. Kitabın üç bölümü—Bu Bir Roman Değildir, Ufuk Noktası, Son Roman—yazarın yaratıcı sürecin çelişkileri ve absürdlükleriyle boğuşan karakterleri merkeze alır. İngilizce basında Markson'un eserleri "hipnotik" ve "etkileyici" olarak nitelendirilmiş, Kurt Vonnegut ve David Foster Wallace gibi yazarlardan övgü almıştır. Deneysel yazı ve meta-kurgu ilgisi olan, tarihsel ve kültürel referanslara meraklı okurlar için tasarlanmış bu kitap, okuma deneyimini geleneksel roman beklentilerinden uzaklaştırır.
Bu özet yapay zekâ tarafından kaynaklardan derlenmiştir.