Gazoz Ağacı: ve Diğer Öyküler

Kitap hakkında

Sabahattin Kudret Aksal (1920-1993), şairliği ve oyun yazarlığı yanında, çağdaş öykücülüğümüzün belki az yazmış, ama her yazdığında belli bir dil ve biçem kalitesini titizlikle korumayı bilmiş, alçakgönüllü ustası.

Ustalığı, öykülerinin önemli ödüller almasıyla da belgelenmiş durumda: Gazoz Ağacı ile 1955 Sait Faik Hikâye Armağanı'nı, Yaralı Hayvan ile 1957 Türk Dil Kurumu Sanat Armağanı'nı alan Aksal, 1985 yılında da "Vav'lar" adlı öyküsüyle ENKA ödülünü kazandı.

Dr. Arif Yılmaz'ın, yeni bulduğu kitaplaşmamış öyküleri ekleyip bütün yayımları karşılaştırarak hazırladığı notlarla zenginleştirdiği bu eleştirel basımda, Aksal'ın, 20 Haziran 1940'ta Servetifünun'da çıkan ilk öyküsü "Semtin Kahvesi"nden son yazdığına kadar, öykü alanındaki bütün verimi yer alıyor.

Herkesin bir akşamüstü, bir delicesine yalnız kalmak, yalnızlığında bir şeyler bulabilmek istediği saat vardır. Benim bu akşamki vapur arkadaşımın böyle bir saati yoksa bana ne? Yarım saatlik boşuna bir konuşmanın verdiği hınçla ayrılacağım yanından, çarşıya doğru yürüyeceğim. Dünyayı yavan, yaşamayı tatsız bulmaya başlayanlara benden küçücük bir öğüt: Boş lakırdılar çuvalı bir tanıdığın yanından, hafif de olsa şöyle kabaca ayrılıp, bir sigara yaktıktan sonra, gelişigüzel birkaç adım yürümenin tadını denesinler. Şimdi nereye gitmeli diye düşündüm. Şimdi ne yapmalı? Bir akşam saatinde kafasında belli bir düşünce, içinde bir duyguyla yürüyeceği yol, gideceği bir ev, içeceği bir içki, oturacağı bir kahve, göreceği bir insan olmayan kişinin halini ne diye anlatmalı? Oraya mı gideyim, yoksa başka bir yere mi? Bu saatte böyle düşünenin içinde bir daha onarılmamak üzere çöken, çürüyen, bir şeyler vardır, zehir gibi bir birikinti, tortu gibi bir şeyler...

Yapay zekâ özeti

Sabahattin Kudret Aksal'ın 1940'tan 1980'lere uzanan öykü yazarlığının tamamını bir araya getiren bu eleştirel basım, yazarın ilk yayımlanmış eseri "Semtin Kahvesi"nden son yazdığı öykülere kadar uzanıyor ve daha önce kitaplaşmamış metinleri de içeriyor. Aksal'ın öyküleri gündelik hayatın sıradan görünen anlarından hareket ederek yalnızlık, yabancılaşma ve modern insanın iç sıkıntısını incelikle yansıtır; olay örgüsünden ziyade dil ve atmosferin ön planda olduğu, deneme havasında veya hatırlama tarzında yazılmış eserlerdir. Okur yorumlarında, yazarın ekonomik ama yoğun dili ve cümlelerinin çok katmanlı anlamı vurgulanıyor; öyküler sessiz çatışmaları ve varoluş hallerini güçlü bir şekilde aktarıyor. Klasik öykü anlatımından farklı bir tad arayan, dilin inceliklerine duyarlı okurlar için, tekrar okunmayı hak eden bir kitap olarak değerlendirilmektedir.

Bu özet yapay zekâ tarafından kaynaklardan derlenmiştir.