Unutulan Yıllar

Kitap hakkında

Niyazi Berkes, 1940’lı yıllarda Türkiye’de kaynatılan “cadı kazanı” sı­rasında ırkçı turancı saldırılara hedef olmuş, Behice Boran ve Pertev Naili Boratav ile birlikte Ankara Üniversitesi’nde yürütülen tasfiye sonucunda kürsüsü elinden alınmış bilim adamlarımızdan biridir. Daha sonra Kanada’ya giderek akademik hayatını McGill Üniversitesi’ndesürdüren Berkes, Unutulan Yıllar adını verdiği anılarında yaşadığı olayları çocukluk yıllarından başlayarak dile getiriyor. Bunu yaparken,dönemin toplumsal ve siyasal panoramasını da çizen Berkes, bir top­lumbilimci olarak yorumlarda bulunup; çizdiği tablonun içine o yılların siyasetçilerini, bürokratlarını, gazeteci, şair ve yazarlarını da yerleşti­riyor. Millî Şef’ten Menderes’e, Hasan Ali Yücel’den Reşat Şemsettin Sirer’e, Nihal Atsız’dan Peyami Safa’ya, Zekeriya Sertel’e, Şevket Aziz Kansu’dan Suut Kemal Yetkin’e kadar nice portrenin yeraldığı Unu­tulan Yıllar’da, İkinci Dünya Savaşı’nın atmosferi içinde bastırılmak istenen demokrasi ve insan hakları mücadelesini, Millî Şef döneminin totaliter yöntemlerini, faşist eğilimlerin, ırkçı turancı akımların kolgezdiği çevreleri, tek parti rejiminin kuklalaşmış bürokrat ve siyasetçi­lerinin yanısıra az da olsa ayakta kalabilen namuslu ve demokrat bilimadamlarının ve yazarların öyküsünü bulacaksınız. Kanada’da Berkes’in öğrenciliğini yapan Ruşen Sezer’in yayına hazırladığı Unutulan Yıllar,bugün hâlâ tekrarlanan benzeri komplolar sonucunda ülkesindeki üniversite ve düşünce dünyasından uzaklaştırılan bir bilim adamının Türkiye’de demokrasinin önüne engeller çıkarmaya çalışan bir zihni­yete yanıtıdır.

Yapay zekâ özeti

Niyazi Berkes'in anıları, 1940'lar ve 1950'lerde Ankara Üniversitesi'ndeki kürsüsünden alınmasına yol açan tasfiye operasyonlarının merkezinde yer alan bir bilim adamının yaşadıklarını anlatır. Kitap, kişisel deneyimlerin ötesine geçerek İkinci Dünya Savaşı yıllarında İsmet İnönü'nün politikaları, Milli Şef döneminin totaliter yöntemleri ve faşist eğilimlerin yaygın olduğu bir dönemin toplumsal ve siyasal panoramasını çizer. Berkes, anı yazarken aynı zamanda bir inceleme ve eleştirme biçimi benimsemiş, 1940-1950 arası dönemin bir kritiğini sunmuştur. Okur yorumlarında kitabın, demokrasi ve insan hakları mücadelesinin bastırılmaya çalışıldığı yılları, namuslu bilim adamları ve yazarların direniş öyküsünü ortaya koyduğu vurgulanmaktadır. Kitap, Cumhuriyet tarihinin bu kritik dönemini anlamak isteyen ve siyasal tarih ile entelektüel hayata ilgi duyan okurlar için önemli bir kaynak niteliğindedir.

Bu özet yapay zekâ tarafından kaynaklardan derlenmiştir.