Yılanı Öldürseler

Kitap hakkında

Hasan aile onuru uğruna akrabaları ve köylülerin baskısıyla annesini öldürmek zorunda kalır. Dokuz yaşında işlediği bu cinayeti hiçbir zaman aklı almayacak, kabullenmeyecek ve anlamlandıramayacaktır. Toplumsal cinnetin bir çocuğu katil olmaya sürüklemesinin romanı Yılanı Öldürseler kurban kavramına odaklanır.

“Zengin yaratısı, Yaşar Kemal’i herkese seslenen zaman ötesi büyük klasiklere yaklaştırmaktadır.”

Michel I. Makarius, Jeune Afrique, (Fransa)

“Yılanı Öldürseler’deki derinlik hem ekonomik ve toplumsal yanları gösterilerek işlenen temanın anlamsal yoğunluk taşıması, hem de roman kişilerinin karakteristik özelliklerinin başarıyla işlenmesinden kaynaklanır.”

Feridun Andaç, Yazınsal Gerçekçiliğin Boyutları

“Yaşar Kemal’in sanatı, kimi yerlerde acı, kimi yerde şiirsel dokunuşlarla keskin, haşin, kontrollü, sertçe boyanmış.”

The Listener

“Şiddetli, yaratıcı enerjinin sürüklediği, özlü bir kısa roman.”

World Literature Today, (A.B.D.)

Babası öldürüldüğünde Hasan ya altısında, ya yedisindeydi.

Anavarza kayalıklarının üstünde kartallar dönüyordu, kanat kanada. Çirişsikleri çiçeklerini güneşe uzatmışlardı, ak. Uzaklarda bir bulut bu yana savruluyor, gölgesi bataklık yerini yalayıp Dumlu üstüne kayıp gidiyordu. Çirişsikleri çiçeklerinde arılar, kara, yanardöner arılar, sarıca, bal arıları, boncuklu, mavi arılar... Mavi kengerler dikenlerini kayalıkların arasından som mavi çıkarmışlardı. Hasan kayalıkta bir keklik gibi kayıyordu. Aşağısı, gündoğusu uçurumdu. Başı dönüyordu Hasanın. Uçurumda kartal yuvalarına inmiş, ne bir yumurta, ne de kartal yavrularını bulabilmişti. Onu gören kartallar duvar gibi düz kayalığın yüzünden koskoca kanatlarını çırparak, havayı sallayarak uçuşuyorlardı. Bahar güneşi kayalıkları kızdırmıştı. Kaya aralarında mavi sütleğenler, sarı safranlar, mor üçgül çiçekleri... Kekikler açtı açacaklar, güneşte ağır kokuları ılgıt ılgıt esiyor.

Hasanın son umudu duvarın dibindeki yuvadaydı. Ama bu yuvaya her zaman zor inmişti. Bir keresinde asılı kalmıştı da kayada, nasılsa kurtulmuştu ama, kurtulması çok zor olmuştu. Bir daha da o yuvaya inmemişti. Eğer, o zaman eline o eşek inciri kökü geçmemiş olsaydı, ya da kök kopsaydı, yanmıştı, belki aşağısı on minare boyuydu. Daha dibe varmadan paramparça olurdu. Ortalık karmakarış kokuyordu. Hasan böyle bahar güneşinde ortalık karmakarış kokunca, kokuları hiçbir kokuya benzetemeyince, bunu kaya kokusu sanıyordu. Bu koku Anavarza kayalıklarının kokusuydu. Arılar, kertenkeleler, keklik yavruları, yuvaları, kartal yavruları, çıngıraklıyılanlar, okyılanları da böyle kokarlar. Anavarza kayalıklarında insanlar bile böyle bu kaya kokusuyla kokarlar. Hoş, ballı, bayıltıcı bir kokudur bu bahar güneşinde. Anavarza kayalıklarında yağmur da başka türlü kokar, o da ıslak kaya kokar. Bulut da kokar, o da başka başka kokar.

Yapay zekâ özeti

Yaşar Kemal'in romanı, Çukurova'da bir çocuğun aile onuru ve namus söylemi adına akrabaları ve köylülerin baskısıyla annesini öldürmeye sürüklenmesini anlatır. Dokuz yaşındaki Hasan'ın işlediği bu cinayeti hiçbir zaman kabullenmeyeceği ve anlamlandıramayacağı gerçeğinden hareketle eser, kurban kavramına ve toplumsal cinnetin bireysel bir suçu nasıl ortak sorumluluğa dönüştürdüğüne odaklanır. Kısa hacimli roman, yetişkinlerin tekrarlanan sözleri ve fısıltılarıyla bir çocuğun düşünce dünyasının biçimlendirilmesini psikolojik baskının etkisiyle gösterir. Okur yorumlarında romanın duygusal yükü ve toplumsal eleştiriye odaklanması vurgulanırken, bazı okurlar tekrarlarla kurulan atmosferi sarsıcı bulurken diğerleri bunu tempo kaybı olarak deneyimlemektedir. Kısa olmasına rağmen haksızlık ve çaresizlik anlatısının uzun süren bir sarsıntı bıraktığı belirtilen eser, toplumsal baskı ve önceden bilinen felaketin gelişimini sorgulamak isteyenler için güçlü bir tartışma zemini sunmaktadır.

Bu özet yapay zekâ tarafından kaynaklardan derlenmiştir.